Sigara içme bir madde bağımlılığıdır:

-Sigara bağımlılığında bağımlılığı yapan içerisindeki nikotindir.
-Kişi tercih hakkını, madde üzerindeki kontrolünü kaybeder. İradenin kontrolü kaybolur madde kişiyi kontrol eder.
-İçme isteği karşılanmadığı zaman kişi kendini rahatsız hisseder.
-Kompulsif olarak kullanılan madde nörönları etkiler ve bu etki kişinin hoşuna gider.
-Zevk verici durum aynı davranışın devam etmesinde pekiştirici rol oynar.
-Kullanılan maddenin uyarıcı etkisi ne kadar fazla ve ne kadar hızlı ise  bu maddeye karşı şartlanma da o kadar uzun ve kalıcı olur.
-Nikotinin etkisi çok fazla ve hızlıdır.
-Nikotinin etkisi diğer uyuşturuculardan 5 kat daha fazladır.
-Sigara dumanı içe çekildikten 7 saniye sonra beyne ulaşır.
-Bu kadar güçlü ve hızlı etkili bir maddeye karşı oluşan şartlanma da o kadar büyük olmakta ve bu şartlanmanın sönmesi o kadar zor olmaktadır.
-Psikolojik tedavide bu koşullar göz önünde bulundurulur.
-Klasik şartlanma sürecinde doğal uyaran sigara içimi (nikotin eksikliği) nikotinin haz veren etkileri de doğal tepkidir.
-Bu uyaranlara eşlik eden uyaranlar da vardır. (paketin rengi, çakmak,  çakmak sesi, arkadaşta görülen sigara…..)
-İlk sigarayı takiben operant (edimsel) koşullanma başlar.
-Edimsel şartlanma ödül getiren davranışın tekrarlanma sıklığının artmasıyla ilgili bir süreçtir. (sigaranın beyni etkilemesi ve haz)
-Fiziksel bağımlılığın ölçütü sigara içme davranışı kesildiğinde ortaya çıkan yoksunluk sendromunun şiddeti ile ölçülür.
-Fizik bağımlılık nedeniyle sigara içmeye başlayanlar sigara miktarını belirli bir düzeye gelinceye kadar sürekli artırır.
-Ortalama günlük içilen sigara sayısı 4-8 yıl içerisinde yerleşir.
-Nikotinin beklenen etkilerini elde etmek amacıyla bu sayı artırılır.
-Nikotinin etkisine uzun süre maruz kalan nöronlarda duyarsızlık gelişir.

Nikotin yoksunluk belirtileri:

-Sigara içme arzusu
-Çabuk sinirlenme, huzursuzluk.
-Sıkıntı hissi (anksiyete)
-Dikkatin belli bir konuya ya da uğraşa yoğunlaştırılmasında zorluk.
-Hareketsiz duramama (irritabilite)
-İştahta artma ve kilo alma
-Kalp atım hızında azalma.
-Yoksunluk belirtilerinin varlığı fizik bağımlılığının da olduğunun ifadesidir.
-Yoksunluk belirtilerinin ortadan kaldırılması için içilen sigara negatif pekiştireç özelliği gösterir ve sigarayı bırakmada zorluk oluşturmaktadır.
-Yoksunluk belirtilerinin şiddeti genelde 3-4 haftada kaybolur.
-İlk 24 saatte sigara içme isteği en üst seviyeye çıkar. Daha sonra bu istek azalarak kaybolmaktadır.
-Psikolojik düzeyde etkilenme ilk birkaç gün en yüksek seviyededir.
-Bırakanlarda uzun süre devam eden sigara içme arzusunda şartlanmanın önemi büyüktür.
-Nikotin yoksunluk belirtileri 3-4 haftada düzelirken, şartlanmalar ortalama 3. ayda sönmektedir. (psikolojik bağımlılık)
-Kişilerin ihtiyaç duyduğu nikotin seviyesi bellidir.
-Buna karşın azaltarak bırakmak yoksunluk belirtilerinin daha uzun yaşanmasına neden olur.
-Yoksunluk belirtilerinin yaşanması döneminde çevresel uyaranlara şartlanma olabilir.
-Oluşabilecek bu şartlanmalar yoksunluk belirtilerinin tekrar yaşanmasına yol açabilir.
-Bu nedenle devamlı yaşanan yerlerin dışında olmak yoksunluk belirtilerinin daha az şiddetli olmasına yardımcı olabilir.
-Tedavide bu durumlar göz önünde bulundurulmalıdır.

Bilişsel davranışçı sigara bırakma programları:

Bu program psiko-eğitimsel bir yapıya sahiptir. bu nedenle bu seanslara katılan bireylerin sayısı çok fazla olabilir.

Bilişsel davranışçı sigara bırakma programları iki şekilde uygulanmaktadır.

-Sigaranın program başında hemen bıraktırılması
-Bırakma programın sonuna kadar devam eden kontrollü sigara içmeyi içermektedir.

Bu programın aşamalarını şu şekilde sıralayabiliriz:

-Sigarayı bırakma hakkında bilgi verilir.
-Sigarayı bırakmaya ilişkin bireysel planlamalar tartışılır.
-Kişiler arası ilişkiler, günlük aktiviteler, duygusal durumlar ve düşünceler gözlemlenir.
-Kişiler arası ilişkilerin geliştirilmesi istenir.
-Uyumsuz düşüncelerin değiştirilmesi için farklı metotlar denenir.

Bu metotlar:
Motivasyon sağlama: İçsel ve dışsal motivasyonlar.
Kendini izleme
Kendini yönetme
Sosyal destek
Telefonla yardım
Ev ödevleri
Yeniden başlamayı önleme
Nikotin bağımlılığını azaltmaya dönük işlemler.
Poliklinik hastalarının %50’si
Bipolar I bozukluğu olanların %70’i
Şizofrenlerin %90’ı
Madde bağımlılarının %70-80’i
Sigara kullanmaktadır